Zazwyczaj rozwój artystycznej osobowości muzyka przebiega stereotypowo - od eksploatacji zastanych wzorów formalno-estetycznych. przez krystalizację własnej wizji sztuki po, częstokroć, negację klasycznych wzorów i tworzenie muzyki „nowej”. Kariera Krzysztofa Zgrai przebiegała zgoła inaczej. Będąc dwukrotnym absolwentem katowickiej Akademii Muzycznej (Wydział Instrumentalny i Wydział Teorii Kompozycji) zyskał wszechstronne wykształcenie muzyczne, szczególnie w sferze muzyki współczesnej i współczesnych technik kompozytorskich. Siłą rzeczy tedy, jego zainteresowania problematyką poszukiwań sonorystycznych i formalnych skłoniły go do zwrócenia uwagi na jazz na tym jego odcinku, który jeszcze pod koniec lat 70-tych wydawał się być najbardziej wdzięcznym polem do eksperymentowania, a więc - na free jazz. Rezultaty były co prawda nader efektowne, ale - co się często zdarza - musiały doprowadzić do „przesilenia”. I oto wytrawny muzyk, kompozytor i teoretyk zwraca się do tradycji, „back to the roots”, zaczyna studiować źródła i praźródła jazzowej historii: blues, be bop, klasyczne idiomy melodyczno-harmoniczne i struktury metro-rytmiczne - nie tracąc przy tym nic z własnego, nader osobistego stosunku do muzyki. I okazało się, że z pozornie trywialnych już i „ogranych” archetypów można wydobyć nowe wartości, nowe blaski i emocje. Właśnie ów zwrot w stronę „tradycji” zaowocował nagraniem niniejszej płyty. Nie ma na niej co prawda standardów (ale i takie ma Krzysztof Zgraja w repertuarze) jeno wyłącznie kompozycje autora - tyle że silnie powiązane z ową tradycją. Jak ogromny dystans dzieli „Laokoona” od poprzedniej płyty Zgrai wydanej w tej samej serii („Alter Ego” z Czesławem Gładkowskim). Dystans stylistyczny, gatunkowy i …historyczny. Na płycie zawarty jest malowniczy collage tego co dziś w jazzie najistotniejsze, najciekawsze, a więc blues, klasyczna ballada, andaluzyjska melodia i wreszcie miniaturka funky - wszystko przyprawione innym i bardzo kolorowymi ingrediencjami. Nie unika autor w dalszym ciągu także eksperymentu sonorystycznego, stosując najprzeróżniejsze urządzenia elektroniczne do przekształcania dźwięku fletu, a właściwie fletów m. in. echoplexu, triplexu, harmonizera i flangera. Często są one stosowane w playbackowym kontrapunkcie. Nadaje to kompozycjom charakter wielowymiarowego, bardzo plastycznego zjawiska, co - w połączeniu z inwencją wykonawców - daje efekt nie do przeoczenia. Warto zwrócić uwagę szczególnie na "Luz Blues". najbardziej klasycznie zagrany temat jazzowy, pełną wigoru „La Conchę” ze znakomitym solem gościnnie występującego Zbigniewa Namysłowskiego czy nieco katastroficzny, obsesyjny temat „Laokoon”.
Zresztą płyty słucha się z niesłabnącą uwagą w całości. I tyleż w tym zasługi jej autora, co współtworzących ją z nim świetnych muzyków, wywodzących się z różnych „koalicji stylistycznych”, a tu umiejących znaleźć formułę wspólnego grania.
Naprawdę fascynująca płyta.
Kazimierz Czyż
Krzysztof Zgraja - Laokoon
Polskie Nagrania MUZA, SX 2350 / 1981
Polish Jazz vol. 64
Tracklist:
a1. Luz Blues
a2. Alex Funky
a3. La Concha
a4. W oczekiwaniu na…
b1. Laokoon
b2. Fin de siècle
Music by Krzysztof Zgraja.
Alex Funky - dedicated to my son
La Concha - dedicated to Zbigniew Namysłowski
Fin de siècle - dedicated to Krzysztof Komeda
Personnel:
Krzysztof Zgraja: flutes
Jacek Bednarek: double bass
Krzysztof Ścierański: bass guitar
Wojciech Kamiński: piano, Fender piano
Zbigniew Namysłowski: alto saxophone (a3)
Marek Stach: drums
Reto Weber: drums (a4)
Recorded in Warsaw, March/April 1981 by Jacek Złotkowski & Michał Gola.
Sleeve design - Marek Karewicz.
Made in Poland
Cena zł 130,-
FLACzki-tracki, photos . . 207.5 MB (3% data repair) ®
