Trudno oceniać jazz, jaki znajdujemy na niniejsze: płycie w wąsko rozumianych kategoriach stylistycznych. Muzyka tworzona i wykonywana przez Czesława Gładkowskiego i Krzysztofa Zgraję być może nie zadowoli oczekiwań ortodoksyjnie usposobionych wyznawców „czystego” jazzu. Zresztą kolejne występy duetu w czasie festiwali, gdzie zdobył niejedną nagrodę, nierzadko wywoływały kontrowersje. Zwyczajny to objaw dla wszelkich zjawisk, które nie mieszczą się w szufladkach myślowych. A przecież obaj muzycy wychodzą z szeroko rozumianej tradycji jazzowej, traktując ją jednak przede wszystkim jako punkt odniesienia. Rzetelne przygotowanie ogólno-muzyczne (Czesław Gładkowski jest absolwentem Wydziału Teorii katowickiej PWSM. Krzysztof Zgraja ukończył Wydział Instrumentalny oraz Wydział Kompozycji) stwarzają bazę dla dalekich podróży muzycznych, na obszary dotychczas mało lub wcale nie eksploatowane.
Niniejsza płyta dokumentuje etap rozwoju, w którym duo osiągnęło cel najważniejszy: własny świat idei twórczych połączony z oryginalnym brzmieniem i koncepcją gry zespołowej. Zestawienie fletu z kontrabasem. wbrew brakom tradycji w tym zakresie, w zetknięciu z dźwiękiem okazało się nadzwyczaj owocne i przekonujące. Droga do tego celu, bynajmniej niełatwa i nieprosta, zajęła pięć lat.
W dużym stopniu pomogła tu współczesna elektronika, z której obaj muzycy czynią chętnie użytek, nie rezygnując bynajmniej z potencjału muzycznego tkwiącego tradycyjnie w kontrabasie i flecie.
Obaj instrumentaliści spożytkowują doświadczenia zarówno jazzu mainstream jak i free, czerpią z doświadczeń zarówno awangardowej muzyki poważnej jak i tradycyjnej. Instrumenty swe eksploatują w sposób, który nakazuje historia („Temacik z wariacjami”). wspomagając je niekiedy możliwościami współczesnego studia nagrań („Moment startu”, „Akcenty afro kubańskie”, „IV wymiar”). Tak więc dzięki trickom obcujemy czasami już nie z duetem, ale kwartetem czy kwintetem.
Nie sposób pominąć tutaj jakże istotne i zapładniające źródło inspiracji, jakim był dla twórców i zarazem wykonawców polski folklor. Polski jazz, jak dotąd, niewiele wydał płyt, na których tak wyraźnie, pomimo współczesnego języka dźwiękowego, udało by się zachować ducha polskiej muzyki ludowej, podawanej bynajmniej nie w postaci dosłownej, jak na przykład w utworach „Polimetrie”, „Folkmusic”. Jedynym cytatem na płycie jest w „Folkmusic” kurpiowska melodia „Wyrzundzaj się dziwcze moje”. To właśnie folklor stanowi dla płyty pewnego rodzaju wspólny mianownik, który łączy ją w jeden monolit.
Płyta, którą otrzymują Państwo do rąk, znajdzie prawdopodobnie odbiorców również poza hermetycznym kręgiem jazzfanów. Jest ona bowiem dokumentem szeroko rozumianej tradycji muzycznej, wykraczającej poza granice ekspresji związanej z jazzem.
Nurt, w którym spotykają się pierwiastki kultur „białej” i „czarnej”, to bezcenna wartość w sferze muzyki współczesnej. Dawno już przecież przebrzmiały echa sztucznej hybrydy jaką był jazz III nurtu. Muzyka domaga się coraz częściej wartości, dla których naczelnym kryterium oceny będzie wyłącznie jakość doświadczenia muzycznego, poza uprzedzeniami i konwencjami. W kompozycjach Zgraji i Gładkowskiego (słowo „kompozycja” ma tu swoje pełne uzasadnienie, gdyż utwory te są w swym generalnym zarysie komponowane i następnie dopiero wypełniane improwizacyjnie) spotykamy się z emocją sterowaną przez intelekt, ekspresją wtłoczoną w ramy wytyczone chłodnym rozumowaniem.
Dzięki temu efekt końcowy jest równie bogaty jak otaczająca nas rzeczywistość.
Świat „Alter ego” jest odmienny od naszych dotychczasowych przyzwyczajeń, niezależnie jednak od uczuć. jakie wywoła u odbiorców, z pewnością nie pozostawi ich obojętnymi.
Roman Kowal
Czesław Gładkowski / Krzysztof Zgraja - Alter ego
Polskie Nagrania MUZA, SX 1190 / 1974
Polish Jazz vol. 42
Tracklist:
a1. Moment startu (Czesław Gładkowski)
a2. Ballada (Krzysztof Zgraja)
a3. Temacik z wariacjami na bass solo (Czesław Gładkowski)
a4. Polimetric 2AB (Czesław Gładkowski)
a5. Scherzo 4x1 (Krzysztof Zgraja)
a6. Akcenty Afro Kubańskie (Krzysztof Zgraja)
b1. Alter ego (Krzysztof Zgraja)
b2. Folk Music for J.K. (Krzysztof Zgraja)
b3. Czwarty wymiar (Krzysztof Zgraja)
Personnel:
Krzysztof Zgraja: flute
Czesław Gładkowski: double bass
Recorded in Warsaw, October 1974 by Zofia Gajewska & Jacek Złotkowski.
Photo & cover design - Marek Karewicz.
Made in Poland
Cena zł 65,-
FLACzki-tracki, photos . . 156.7 MB (3% data repair) ®
